در حالی که افکار عمومی ایران، با خاطره ای تلخ از بحران‌هایی چون چای دبش، برنج آلوده، برنج تقلبی، سوسیس و کالباس غیراستاندارد و موارد مشابه، همچنان نسبت به سلامت مواد غذایی حساس است، ماجرای ورود ۱۰۰ هزار کیلوگرم گوشت تاریخ مصرف گذشته و فاسد به رشت در هفته اخیر، موجی از نگرانی و خشم را در میان مردم گیلان و سراسر کشور برانگیخت و از رسانه‌ها در واکنش به این خبر، درخواست رسیدگی و اطلاع‌رسانی بیشتر داشتند.

این خبر، که به سرعت در رسانه‌ها بازتاب یافت، نه تنها دغدغه‌های بهداشتی و اقتصادی شهروندان را برجسته کرد، بلکه بار دیگر نقش رسانه‌ها را در پیگیری حقایق و پاسخگویی مسئولان به چالش کشید.

این واکنش طبیعی افکار عمومی، ریشه در تجربیات تلخ گذشته دارد؛ جایی که سلامت عمومی علیرغم نظارت‌های ادعایی مسئولان، قربانی برخی سهل‌انگاری‌های زنجیره تأمین مواد غذایی در گذشته شده است.

استان گیلان که به عنوان یکی از قطب‌های کشاورزی و دامپروری کشور شناخته می‌شوند، انتظار دارند نهادهای نظارتی مانند سازمان دامپزشکی، نه تنها از ورود چنین محموله‌هایی به خاک ایران جلوگیری کنند، بلکه شفافیت کامل در مورد دلایل و ابعاد این محموله ارائه دهند.

این مطالبه، بیش از آنکه یک اعتراض احساسی باشد، یک ضرورت حقوقی و بهداشتی است که بر اساس اصول قانون اساسی و قوانین مربوط به حقوق شهروندی، باید مورد توجه قرار گیرد.

نقش رسانه‌های مجیزگو و نقد خبرنگاران مردمی

البته، در این میان، برخی رسانه‌های مجیزگو – که به جای پیگیری حق و حقیقت، ترجیح می‌دهند در نقش مدافعان رسمی مسئولان دولتی ظاهر شوند – به جای حمایت از خبرنگاران مستقل، آن‌ها را در موضوع این محموله ۱۰۰ هزار کیلویی، متهم به بازتاب بدون پشتوانه این خبر کردند و خود را در مقام هشداردهنده قرار دادند.

حتی برای روشن شدن ابعاد این ماجرا و برای رفع دغدغه مردم گیلان، حاضر نشدند مطالب منتشرشده در این خصوص در رسانه‌های کشور و استان را مطالعه کنند و برای گوشتی که یک سال از تاریخ انقضای آن گذشته، در مورد آلوده بودن و اشکال در برچسب سؤال طرح کردند – غافل از اینکه مواد غذایی که یک سال از تاریخ انقضای آن گذشته، چه نیازی به بررسی آلودگی میکروبی دارد و رسانه‌های پرسشگر را متهم به ناآگاهی و بازنشر کورکورانه کردند.

این رسانه‌ پرمدعا، چون بدون مطالعه دست به قلم برده بودند، اصل موضوع مورد نظر خبرنگاران مردمی در خصوص دلایل مرجوع شدن گوشت تاریخ مصرف گذشته از عراق به گیلان به جای کشور مبدأ یعنی مغولستان را نادیده گرفتند و مرتب تکرار کردند که این محموله توقیف شده و رسانه‌های مطالبه‌گر شایعه‌پراکنی می‌کنند؛ گویی اینکه مسئولان سازمان دامپزشکی کشور کار بزرگی انجام داده‌اند در صورتیکه در مبدا باید سالم بودن این محموله کنترل می شد !

این رسانه‌های مجیزگو به جای اینکه همانند رسانه‌های مطالبه‌گر، پیگیر دلایل تناقض در اظهارات مسئولان سازمان دامپزشکی استان و کشور باشند، خود را رسانه حرفه‌ای جا زدند و حتی منکر ورود ۱۰۰ هزار کیلو گوشت به سردخانه سرماپنگوئن رشت شدند؛ بدون آنکه تحقیق کنند، بپرسند و بعد اظهارنظر رسمی کنند.

اما سردار حسین حسن‌پور، فرمانده نیروی انتظامی استان گیلان، پاسخ این رسانه‌های مجیزگو را داد و با تأیید ورود محموله به رشت، بر لزوم شفافیت و پیگیری قضایی تأکید کرد.

این موضع‌گیری، نه تنها اعتبار رسانه‌های مردمی را تقویت کرد، بلکه نشان داد که انکار واقعیت‌ها نمی‌تواند جلوی مطالبه حقایق را بگیرد.

این ماجرا بار دیگر نشان داد که رسانه‌ها، نقش مهمی در شفاف‌سازی و دفاع از حقوق مردم دارند و رسانه‌هایی که نقش روابط عمومی مسئولان را دارند، نه تنها به افکار عمومی خدمت نمی‌کنند، بلکه روند اطلاع‌رسانی درست را مختل می‌کنند.

وضعیت سردخانه سرماپنگوئن و جلوگیری از توزیع گوشت فاسد

سردار حسین حسن‌پور، فرمانده نیروی انتظامی استان گیلان، در واکنش به ورود ۱۰۰ هزار کیلوگرم گوشت تاریخ مصرف گذشته به رشت در نشست خبری دیروز چهارشنبه ۹ مهر ماه سال جاری اعلام کرد که این محموله با انجام فرآیند قانونی به شهر رشت رسیده و قبل از ورود به بازار، پلمپ شده است.

حسن‌پور با توضیح جزئیات مسیر این محموله افزود: «متولی صادرات و واردات کالا گمرک است و این محموله از کشور مغولستان به آذربایجان رفته و بیش از سه ماه در آن کشور مانده بود. در همین مدت تاریخ مصرف آن منقضی شد و وقتی وارد گمرک ایران شد، به دلیل محدودیت سردخانه‌ها و انبارها، به سردخانه سرماپنگوئن رشت منتقل شد.»

فرمانده پلیس گیلان تصریح کرد که این محموله تحت نظارت دوربین‌های کنترلی و در قرنطینه گمرک قرار دارد و مردم گیلان هیچ دغدغه‌ای از بابت توزیع گوشت فاسد نداشته باشند.

وی تاکید کرد : «با حضور مداوم پلیس، حتی یک کیلوگرم از این گوشت فاسد توزیع نخواهد شد.»

تأکید سردار حسن‌پور بر شفافیت و پیگیری قضایی

حسن‌پور همچنین درباره پیگیری قضایی ماجرا گفت: «به دلیل دغدغه افکار عمومی و خبرنگاران، در ۳۱ شهریور سال جاری، پرونده قضایی برای ۱۰۰ هزار کیلو گوشت تاریخ مصرف گذشته تشکیل و به دادستانی ارسال شد.»

او تأکید کرد که اساساً این محموله پس از منقضی شدن تاریخ مصرف در آذربایجان، نباید وارد ایران می‌شد و برای شرکت واردکننده یعنی شرکت حلال گوشت ایرانیان پرونده‌ای تشکیل شده است.

وی در پایان با اشاره به تصمیم مرجع قضایی گفت: «برای تنبیه شرکت واردکننده، قرار بود این محموله معدوم شود، اما بر اساس قانون گمرک، باید به کشور مبدأ بازگردانده شود و هم‌اکنون منتظر کسب تکلیف هستیم.»

اهمیت پیگیری رسانه‌های پرسشگر

گفتنی است این گزارش نشان می‌دهد که پیگیری رسانه‌ها و حضور نهادهای انتظامی و قضایی، نقش مهمی در جلوگیری از توزیع مواد غذایی فاسد و حفاظت از سلامت عمومی مردم گیلان ایفا نموده است و ماجرای گوشت فاسد و تاریخ مصرف گذشته در رشت، فراتر از یک بحران بهداشتی و نمادی از چالش‌های ساختاری در نظارت بر واردات مواد غذایی است.

رسانه‌های مردمی، با بازتاب این خبر، خدمتی به افکار عمومی کرده‌اند و انتظار می‌رود رسانه‌های مجیزگو، به جای اتهام‌زنی، به ریشه‌یابی و اصلاح بپردازند.