چهل منبر ، آیین خاص سوگواری ماه محرم‌ در لاهیجان

نگاه شمال /سهیلا بی غم ؛ آیین سوگواری چهل منبر امروز چهاردهم تیر ماه و در نهمین  روز از ماه محرم‌ در غروب تاسوعای حسینی بمانند هر سال  با  جلوه‌ای خاص در لاهیجان و بالاخص در چند محله قدیمی این شهر برگزار شد .

مراسمی که آمیزه ای خاص از مذهب و سنت بوده و با شور و حال خاصی در محله قدیمی این شهر برگزار می‌شود.

آیین چهل منبر میراثی ست  از سالیان بسیار دور و  از دوران صفویه.

این مراسم‌  با استقبال پرشور مردم از سنین مختلف و به ویژه جوانان بعد از شنیدن اذان مغرب درکوچه پس کوچه‌های قدیمی این شهر شروع می‌شود.

اجرای مراسم سوگواری به گونه ای ست که گروهی از خواربار فروشان  ساخت شمع های رشته ای را به گروهی  از زنان خانه دار سفارش می دهند.

این شمع‌های آغشته به موم در بسته‌های ۴۰ تایی و در کنار بسته‌های ۴۰ دانه‌ای خرما،  به سوگواران حسینی  که قصد شرکت  در مراسم «چهل منبر» را دارند فروخته می‌شود.

همزمان با غروب تاسوعا بساط منبر در جلوی خانه ها برقرار می‌شود و بر روی منبرها ظروف خرما و برنج و مجمر های آتش برپا می شود.

این آیین خاص که هر ساله با شور بسیار و با حضور اقشار مختلف در کوچه‌ پس کوچه های  قدیمی این شهر و در محلات پردسر، خمیرکلایه،محله آقا کوشالی، آقاسید محمدیمنی ،یحیی آباد و گابنه و در سال‌های نزدیک در چندین محل دیگر نیز برگزار می‌شود  با آداب خاصی همراه است .

ساکنان کوچه‌، منبرهای کوچک مخصوص روضه را جلوی در خانه می گذارند و روی آن مجمری از آتش و دو ظرف خالی و یک ظرف برنج خام قرار می دهند.

عزاداران حسینی با حضور در کنار هر منبر ،شمعی را در سینی آتش می‌اندازند و بعد خرما را داخل ظرف  انداخته  و از ظرف دیگر بسته محتوی دانه های  برنج را برمی‌دارند .

این اتفاق تا پای ۴۰ منبر تداوم دارد و با انداختن آخرین شمع در داخل آتش به اتمام می‌رسد.  عبور از کوچه‌های تنگ و  تو در تو با دیوارهای بلند و قدیمی و کاهگلی  با انبوه عزادارانی که برخی  از آنان با پای برهنه و یا با نذر سکوت و گفتن ذکر  در مراسم حضور دارند جلوه ای خاص به این مراسم می‌دهد.

ساکنان برخی از این خانه ها با پختن آش و آبگوشت و آب نخود و شعله زرد از میهمانان امام حسین پذیرایی می‌کنند .‌

در کنار برخی معابر ،جوانانی با سینی حاوی شربت از عزاداران پذیرایی می‌کنند .

در پایان این مراسم  تمامی شمعها در آتش سوزانده شده است.و ۴۰ عدد  خرما در  سبد صاحبان منبر جمع شده  و  برنج‌های جمع‌شده  بعنوان برکت و رزق  متبرک از این مراسم  به خانه آورده می‌شود

گفتنی ست مراسم چهل منبر  به شماره ۴۱۵ در تاریخ  ششم دی ماه ۱۳۹۰ در فهرست آثار معنوی کشور گردیده است.

خبرنگار و عکاس؛ سهیلا بی غم