زنگ خطر در گیلان / هشدار آموزش و پرورش گیلان از ریزش جمعیت دانش‌آموزی

وقتی کلاس‌های درس با خالی شدن صندلی‌ها روبرو می‌شوند

 در حالی که بحث‌های توسعه شهری و زیرساخت‌های اقتصادی در استان گیلان همیشه داغ بوده و در مرکز توجهات است، آماری از راه می‌رسد که نشان می‌دهد تاریکی بزرگی در افق آینده این استان در حال شکل‌گیری است؛ تاریکی که ریشه در خالی شدن کلاس‌های درس و کاهش چشمگیر نرخ تولد و ازدواج دارد.

نگاه شمال/سهیلا بی غم؛ امروز سی ام اردببهشت ماه ، نشست تخصصی روز ملی جمعیت با حضور میترا تیموری مشاور وزیر در امور زنان در دبیرستان بهجت رشت برگزار شد. این نشست که به میزبانی اداره کل آموزش و پرورش استان گیلان در جهت تشویق به ازدواج آسان و فرزندآوری بیشتر برگزار شده بود ، تنها یک مراسم رسمی نبود؛ بلکه بستری شد برای شنیدن واقعیت‌های تلخِ رو به کاهشِ جمعیت گیلان.

زبانِ بی‌رحم واقعیت

اعداد منتشر شده در این نشست، فراتر از یک گزارش اداری، هشداری برای تمدن گیلان است. طبق داده‌های رسمی که در این نشست ارائه شد، گیلان با یک ریزش جمعیت در بخش آموزش روبروست. در پنج سال گذشته، ورودی دانش‌آموزان پایه اول دبستان ۳۱ درصد کاهش یافته و این روند در دو سال اخیر با نرخ ۲۴ درصدی ادامه دارد. این یعنی هر سال، تعداد کمتری از فرزندان گیلانی وارد چرخه یادگیری و در نهایت، چرخه نیروی کار آینده می‌شوند.

‌

فراتر از پروژه‌های عمرانی؛ چالش تغییر نگرش

یکی از نکات کلیدی در این نشست، تغییر پارادایم از «ساخت‌وساز» به «فرهنگ‌سازی» بود. کارشناسان حاضر در نشست، بر این باورند که بحران جمعیت، پیش از آنکه یک مسئله اقتصادی باشد، یک بحران ذهنی است. نرگس، دستیار مدیرکل آموزش و پرورش استان، با نگاهی واقع‌بینانه اظهار داشت که «تغییر نگرش در مسئله ازدواج و تقویت اقتدار خانواده، بسیار دشوارتر از هر پروژه عمرانی است.» این جمله نشان می‌دهد که گره اصلی، نه در بودجه‌ها، بلکه در باورهای اجتماعی و سبک زندگی جدید نهفته است.

‌از حمایت معیشتی تا نقش دولت

گزارش‌ها حاکی از آن است که تنها شعارهای فرهنگی کافی نیست. در این نشست، نیاز به بسته‌های حمایتی ملموس، از جمله واگذاری زمین و حمایت‌های معیشتی برای زوجین، به عنوان پیش‌شرط‌های اصلی برای مقابله با این بحران مطرح شد. همچنین، گام‌های کوچک اما نمادین مانند راه‌اندازی «اتاق مادر و کودک» در محیط‌های اداری، نشان از تلاش برای ایجاد زیرساخت‌های حمایتی در لایه‌های مختلف است.

نرگس دستیار مدیرکل آموزش و پرورش گیلان، با بیان اینکه «تغییر نگرش در مسئله ازدواج و تقویت اقتدار خانواده، بسیار دشوارتر از اجرای  پروژه‌های عمرانی است»، خواستار حمایت والدین از ازدواج‌های آسان شد. وی افزود: «هدف ما تربیت نسلی مقتدر و پایبند به ارزش‌های خانواده و ولایت محور است.»

میترا تیموری، مشاور وزیر نیز در این نشست، گیلان را به عنوان یک استان فرهنگی قلمداد کرد و گفت ؛  برای تبیین ارزش‌های خانواده و حمایت از زوجینی که دغدغه فرزندآوری دارند  و با مشکلاتی رویروب هستند باید اقدامات فوری صورت بگیرد .

در پایان این نشست، بر ضرورت ترکیب حمایت‌های معیشتی (مانند واگذاری زمین) با حمایت‌های فرهنگی برای مقابله با روند نزولی جمعیت تأکید شد.

گفتنی ست بحران جمعیت در گیلان، مسیری است که اگر امروز با تغییر نگرش و حمایت‌های همه‌جانبه مدیریت نشود، فردا با جامعه‌ای روبرو خواهیم شد که نه تنها در کلاس‌های درس، بلکه در تمامی عرصه‌های تولید و حیات اجتماعی، با خلاء نسل روبرو خواهد بود